အဲ့ဒါေရယုိစိမ့္မႈပဲ၊ သိၾကရဲ႕လား

Leakage

အာကာသထိ ေျခဆန္႕ႏုိင္ခဲ့ေပမဲ့ သူရဲ႕ ျပည္သူေတြကုိ ေရေကာင္းေကာင္း မေပးေဝႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ အေၾကာင္း သင္ၾကားဖူးပါသလား။

အဲဒီ ႏုိင္ငံဟာ ကမၻာေပၚမွာ ဒုတိယ လူဦးေရ အမ်ားဆုံးေသာ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၊ ၾကီးက်ယ္ ခမ္းနားတဲ့ သမုိင္းေၾကာင္းေတြ၊ လူေတြ၊ အစားအေသာက္ေတြ နဲ႕ အင္ဂ်င္နီယာေတြ ရွိတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒီႏုိင္ငံရဲ႕ ျပည္သူလူထု ၉၉ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ အလယ္အလတ္္အဆင့္တန္းသာ ရွိတဲ့ ေရ ကုိ တစ္ေန႕မွာ နာရီအနည္းငယ္စီသာ ရၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ။ ေရေပးေဝေရး စနစ္ရဲ႕ ပုိက္ကြန္ရက္ဟာ အေတာ္ဆုိးရြားတဲ့ အေျခေနမွာ ရွိေနတဲ့အတြက္ ေရေတြဟာ အလဟႆ ဆုံးရႈံးရတယ္။ အဲ့လုိ ဆုံးရႈံးရတဲ့အခါ ေရေတြကုိ အလ်ွင္မျပတ္ ေထာက္ပံ့ဖုိ႕ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ဘူး။

အဲ့ဒါ ေရယုိစိမ့္မႈပဲ၊ သိၾကရဲ႕လား။

ေရ အရွားပါးဆုံး ႏုိင္ငံေတြထဲက တစ္ႏုိင္ငံဟာ ဘာေၾကာင့္ ေရေတြ ဆုံးရႈံးေနတာကုိ မထိန္းသိမ္းႏုိင္သလဲ။

အေရွ႕အလယ္ပုိင္းက မယုံႏုိင္စရာ ေရရွားပါးမႈျပႆနာကုိ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ။ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ေရရွားသလဲဆုိရင္ ပင္လယ္ေရသန္႕စင္မႈကလြဲျပီး တျခားေသာ ေရသယံဇာတ မရွိတဲ့ႏုိင္ငံ။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒီ သန္႔စင္ျပီးသား ပုိ႕လႊတ္လုိက္တဲ့ အဖုိးတန္ေရေတြရဲ႕ ငါးဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းက ေရေပးေဝေရး စနစ္ရဲ႕ ညံ့ဖ်င္းမႈေၾကာင့္ ျပန္လည္ဆုံးရႈံးကုန္တယ္။ အဲ့ဒီ ဆုံးရႈံးမႈရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာက ပုိျပီး ဆုိးဝါးတယ္။ ၾကဳိၾကားၾကဳိၾကားသာ ရရွိတဲ့ ေရေပးေဝစနစ္ဟာ တရွိန္ထုိး တုိးတက္လာတဲ့ ျမဳိ႕ျပေတြရဲ႕ ေသာက္သုံးေရ လုိအပ္ခ်က္ကုိ ျဖည့္စည္းေပးဖုိ႕ အေတာ္ေလး အခက္ေတြ႕ေစခဲ့တယ္။ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္အားလုံးရဲ႕ အေျဖက တစ္ခုတည္း။

အဲ့ဒါ ေရယုိစိမ့္မႈပဲ၊ သိၾကရဲ႕လား။

ဘယ္လုိ အစုိးရ အဖြဲ႕အစည္းကမ်ား သူရဲ႕ ျပည္သူလူထု တဝက္ေလာက္ကုိ ေထာက္ပံ့ႏုိင္တဲ့ ေသာက္သုံးေရ ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္ ဆုံးရႈံးေနတာကုိ လက္ပုိက္ၾကည့္ေနႏုိင္သလဲ။

အေရွ႕ေတာင္ အာရွက အလြန္တရာမွ လွပတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ။ ခ်စ္စရာေကာင္းတဲ့ လူေတြရွိတယ္။ က်ြန္းေပါင္းေထာင္ေသာင္းမက ပိုင္ဆုိင္တယ္။ မိုးမ်ားတဲ့ ရာသီဥတုေၾကာင့္ ေရခ်ိဴ အလ်ွံအပယ္ ရရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံေန ျပည္သူလူထု တဝက္ေလာက္ကုိပဲ ေရေပေဝေရး စနစ္က ေထာက္ပံ့ႏုိင္တယ္။ ျပႆနာအားလုံးရဲ႕ အေျဖကုိ သိသာထင္ရွားလြန္းေပမဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္အေနနဲ႕ လႈပ္ရွားမႈ တစ္ခုတေလမွ ၾကိဳးပမ္းအားထုတ္ျခင္း မရွိခဲ့ဘူး။

အဲ့ဒါ ေရယုိစိမ့္မႈပဲ၊ သိၾကရဲ႕လား။

ေရႊတြင္းေပၚမွာ မသိက်ဴိးက်ြံ ျပဳျပီး ဖင္ခုထုိင္ေနၾကသူူမ်ား။

တကယ္လုိ႕သာ သက္ဆုိင္ရာအစုိးရ ဒါမွမဟုတ္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြဟာ ဆုံးရႈံးသြားတဲ့ ေရပမာဏ နဲ႕ အဲ့ဒီေရ ေတြကုိ ထုတ္လုပ္သန္႕စင္ျဖန္႔ေဝတဲ့ ကုန္က်စရိတ္ေတြကုိသာ တြက္ခ်က္ၾကည့္မိခဲ့မယ္ဆုိရင္၊ ျပီးေတာ့ ဆုံးရႈံးသြားတဲ့ေရပမာဏရဲ႕ တစိတ္တပုိင္းကုိသာ အခုလက္ရွိ ဒါမွမဟုတ္ အနာဂတ္မွာ ေရလုိအပ္ေနသူေတြကုိ ေရာင္းခ်ျပီး ျပန္ရလာမယ့္ အျမတ္အစြန္းကုိသာ ျမင္တတ္ခဲ့မယ္ဆုိရင္ သူတုိ႕ဟာေရႊတြင္းေပၚမွာ ဖင္ခုထုိင္လ်က္သားျဖစ္ေနတာကုိ ခ်က္ခ်င္း သေဘာေပါက္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ေရေပးေဝမႈအတြက္ ေဆာက္လုပ္ရမယ့္ အေျခခံအေဆာက္အအုံေတြဟာ ဆယ္ႏွစ္ထဲ မနည္းတဲ့ ကာလမွာ အရင္းေၾကျပီး အျမတ္ပါ ျပန္ရွာေပးပါလိမ့္မယ္။ တစ္ခါတေလမွာ အဲ့ဒီ ကာလအပုိင္းအျခားထက္ေတာင္ ပုိနည္းႏုိင္ပါေသးတယ္။

အဲ့ဒါ ေရယုိစိမ့္မႈပဲ၊ သိၾကရဲ႕လား။

သင္သာဆိုရင္ သင့္အိမ္က ေရပုိက္ေတြကုိ ျဖစ္သလုိ တပ္ဆင္ထားတာ ဒါမွမဟုတ္ ျပဳျပင္ထားတာကုိ ေတြ႕ရင္ ၾကုိက္ပါ့မလား။

ပုိက္ဆက္ႏွင့္ ျပဳျပင္ေရး ပစၥည္းပစၥယေတြရဲ႕ အရည္အေသြး ညံ့ဖ်င္းမႈ၊ အရည္အေသြး မျပည့္မီတဲ့ လုပ္သားေတြ၊ စနစ္တက် ၾကီးၾကပ္မႈ မရွိတာေတြ၊ ဒါေတြအားလုံးဟာ အလယ္အလတ္ ဒါမွမဟုတ္ အဲ့ဒီထက္ နည္းပါးတဲ့ ဝင္ေငြသာရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာ ေသာက္သုံးေရ ဆုံးရွႈံးမႈျဖစ္ႏုိင္ေခ်ကုိ ပုိျပီး ျမင့္မားေစတယ္။ အဆင့္ျမင့္ ေရေပးေဝေရး စနစ္ရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေတြေတာင္မွ ပုိက္ဆက္ျခင္းႏွင့္ ျပဳျပင္ျခင္း အပုိင္းေတြမွာ တစ္ခါတရံ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ေကာင္းတာကုိ ေတြ႕ရတယ္။ သင္ဆုိရင္ေရာ သင့္အိမ္မွာ အဲ့လုိ အရည္အေသြး ညံ့ဖ်င္းတဲ့ပုိက္စနစ္ကုိ လိုခ်င္ပါ့မလား။ အဲ့ဒီ ခ်ဴိ႕ယြင္းခ်က္ေတြရဲ႕ အက်ဴိးဆက္က ဘာလဲ။

အဲ့ဒါ ေရယုိစိမ့္မႈပဲ၊ သိၾကရဲ႕လား။

ကုန္ထုတ္လုပ္မႈရဲ႕ သုံးဆယ္ရာခုိင္ႏႈန္းကုိ အဆုံးအရႈံးခံျပီး ရပ္တည္ေနႏုိင္တဲ့ လုပ္ငန္းတစ္ခုတေလ သင္ေတြြ႕ဖူးပါသလား။

ဆုိၾကပါစုိ႕။ အရက္ခ်က္စက္ရုံတစ္ခုဟာ အရက္စည္ေတြထဲကုိ အရက္ျဖည့္ျပီးေတာ့ အရက္ဆုိင္ကို သြားတဲ့လမ္းမွာ သုံးပုံတစ္ပုံေလာက္ ဆုံးရႈံးသြားတယ္ဆုိပါစုိ႕။ ဒါဆုိရင္ ေသခ်ာတယ္။ သူတုိ႕လုပ္ငန္းဟာ သက္ဆုိးရွည္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါမွမဟုတ္ ေရသန္႕ဗူးသုံးဗူးမွာ တစ္ဗူးဟာ စူပါမားကတ္ေတြဆီကုိ ပုိ႕တဲ့လမ္းမွာ ပ်က္စီးသြားမယ္ဆုိပါစုိ႕။ ေရသန္႕ဗူးေစ်းႏႈန္းေတြဟာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္မ်ား ေခါင္ခုိက္ေနလိမ့္မလဲ။ ဒါေပမဲ့ တကမၻာလုံးရဲ႕ ေရေပးေဝေရး စနစ္ကတာ့ အဲ့သလုိအဆုံးရႈံးခဲ့ျပီး အလုပ္လုပ္ေနတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ။

အဲ့ဒါ ေရယုိစိမ့္မႈပဲ၊ သိၾကရဲ႕လား။

တကယ္လုိ႕ သင္သာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္းသုံးဆယ္ကတည္းက IWA နဲ႕ တျခားအဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ အၾကဳံျပဳခ်က္ေတြကုိ နားေထာင္ျဖစ္ခဲ့ရင္ ဒီ blog ကုိဖတ္ေနရပါ့မလား။

သင္ မဖတ္ရဖုိ႕ ပုိမ်ားပါတယ္။သင္ဟာ ယုိစိမ့္မႈရဲ႕ ဆုိးက်ဴိးကုိ နားလည္ျပီး ထိန္းသိမ္းဖုိ႕ ၾကိဳးစားေနခဲ့လိမ့္မယ္။ အဖုိးတန္ေရသယံဇာတကုိ ေကာင္းေကာင္းအသုံးခ်တတ္ျပီး ဘဏၭာေရးအရလည္း အက်ဴိးရွိေအာင္ လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ သင္ရဲ႕ ေရေပးေဝေရး စနစ္ကလည္း အေတာ္ ခရီးေရာက္ေနေလာက္ျပီ။

အဲ့ဒါ ေရယုိစိမ့္မႈပဲ၊ သိၾကရဲ႕လား။

Translated by Moe Zatt

Source Link: International Water Association (IWA): It's the leakage, stupid!